Volgens gegevens van de mediterrane PREDIMED-studie hebben ouderen die gevarieerd eten een lagere sterftekans. Met gevarieerd bedoelden de onderzoekers uitdrukkelijk een zo divers mogelijk aantal soorten planten en dieren. Per extra soort toegevoegd aan iemands voedingspatroon daalde de sterftekans met 9%.
De PREDIMED betrok in de periode tussen 2003 en 2009 7447 deelnemers, gemiddeld 67 jaar, die diabetes of minstens drie andere cardiovasculaire risicofactoren hadden. Ze werden gemiddeld 6 jaar opgevolgd. De onderzoekers deelden alle deelnemers op in drie groepen op basis van hun dietary species richness. Iemands voedingspatroon wordt met die score herleid tot het aantal soorten planten en dieren. Om een voorbeeld te geven: iemand de koemelk en rundvlees eet, krijgt maar 1 punt extra op die score, want ze komen van hetzelfde soort dier.
De dietary species richness bedroeg gemiddeld 48: in het laagste tertiel was de mediaan 43 en in het hoogste tertiel 52. In het laagste tertiel bedroeg het sterftecijfer 17 per 1000 persoon-jaren, in het hoogste tertiel lag dat cijfer 3,5 keer lager. We hebben hier te maken met de ruwe cijfers, zonder correctie van meespelende factoren. Die waren immers talrijk.
Om te beginnen was de leeftijd beduidend lager in het hoogste tertiel. Het hoogste tertiel bevatte meer hoogopgeleiden, minder rokers en minder diabetici. Ze waren actiever en scoorden veel beter op de score voor mediterrane voeding. Dat allemaal kunnen valide verklaringen zijn waarom het sterftecijfer in die groep lager was. Wat er in hun nadeel sprak, waren een hogere LDL-cholesterolwaarde en hogere calorie-inname.
Na correctie van vele factoren - diabetes, te hoge bloeddruk, te hoog cholesterol, rookstatus, beweging, gebruik van statine, antidiabeticum of bloeddrukverlager, vezelinname, leefstijl, geslacht - hielden de resultaten nog steeds stand. Het tweede en derde tertiel hadden respectievelijk een sterftekans die 57% en 78% lager was dan het eerste tertiel. Dit gold min of meer ook voor kanker- en hartsterfte.
De onderzoekers besluiten dat voedseldiversiteit een meerwaarde te bieden heeft bovenop de baten van mediterrane voeding. Mogelijk zorgt een biodivers voedingspatroon voor meer gezonde voedingsmiddelen, zodat er minder plaats over is voor weinig voedzame of ongezonde producten. Biodiverse voeding verhoogt meer dan waarschijnlijk de diversiteit van de microbiota.
Het meten van voedseldiversiteit hangt natuurlijk af van de kwaliteit van de vragenlijst die gebruikt wordt. Accuraat is die vragenlijst niet als het gaat om consumptie van speciale soorten. De deelnemersgroep is ook opvallend: allen kregen gezonde voedingsrichtlijnen, met twee groepen die richtlijnen voor mediterrane voeding volgden, een groep met extra olijfolie en een groep met extra noten.
Shyam S, Babio N, Paz-Graniel I et al. Food biodiversity and mortality in older Mediterranean adults with high cardiovascular risk. Sci Total Environ. 2025; 987:179807 doi:10.1016/j.scitotenv.2025.179807
Bron: https://voedingsgeneeskunde.nl/nieuwsbrief-608/diversiteit-voeding-verlaagt-sterftekans-ouderen