Primaire dysmenorroe (menstruatiepijn) is een veelvoorkomende aandoening die het dagelijks functioneren aanzienlijk kan beperken. Nieuw klinisch onderzoek suggereert dat palmitoylethanolamide (PEA) een effectieve behandelmogelijkheid kan zijn voor de verlichting van acute menstruatiepijn. In een gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde cross-overstudie resulteerde PEA vanaf één uur na inname in significant lagere pijnscores dan placebo, waarbij het verschil na 2,5 uur opliep tot circa 25%.
Prostaglandinen spelen een centrale rol
De Wereldgezondheidsorganisatie schat dat menstruatiepijn wereldwijd de meest voorkomende gynaecologische aandoening is bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Tussen de 45 en 95% van de vrouwen ervaart deze klachten op een bepaald moment. Overmatige productie van prostaglandinen tijdens de eerste dagen van de menstruatie leidt tot krachtige uteruscontracties en draagt bij aan het ontstaan van pijn. NSAID's, zoals ibuprofen, vormen de eerste-keuzebehandeling doordat zij de prostaglandinesynthese remmen. Orale anticonceptiva en andere hormonale therapieën worden eveneens toegepast bij primaire dysmenorroe. Hoewel deze middelen voor de meeste vrouwen effectief zijn, reageert naar schatting 10-25% van de vrouwen onvoldoende op de behandeling of verdraagt deze niet goed. Bovendien kunnen NSAID's bij frequent gebruik gastro-intestinale en andere systemische bijwerkingen veroorzaken, terwijl hormonale therapieën eveneens gepaard kunnen gaan met ongewenste effecten. Daarom blijft de zoektocht naar veilige en effectieve alternatieven relevant.
PEA onderzocht tijdens vier pijnepisodes
In een Australische studie onderzochten wetenschappers het effect van PEA, een lichaamseigen vetzuuramide met pijnstillende en ontstekingsremmende eigenschappen. Tachtig vrouwen met regelmatig terugkerende, milde tot matige dysmenorroe werden geïncludeerd. Tijdens maximaal vier pijnepisodes namen zij bij een pijnscore van minimaal 5 op de numerical pain rating scale (NRS; schaal 0-10) één capsule met 300 mg PEA of placebo. De pijnscore werd iedere 30 minuten gedurende maximaal vier uur vastgelegd. Als de pijn na twee uur aanhield, mocht een tweede capsule worden ingenomen. De pijn werd vervolgens gedurende vier uur iedere 30 minuten geregistreerd.
Snellere pijnverlichting met PEA
Van de 80 deelnemers registreerden 73 ten minste één pijnepisode. In totaal werden 248 episodes vastgelegd, waarvan 217 zonder gebruik van reguliere pijnmedicatie. De gemiddelde uitgangspijn bedroeg 6,2 in de PEA-groep en 6,3 in de placebogroep. Vanaf één uur na inname waren de pijnscores significant lager met PEA dan met placebo. Na twee uur bedroeg de gemiddelde pijnscore 2,2 tegenover 3,0, een bescheiden maar statistisch significant verschil. Ook na 2,5 uur, een halfuur na de eventuele tweede dosis, bleef het verschil significant. Vanaf drie uur waren de verschillen tussen beide groepen echter niet langer statistisch significant. Na vier uur bedroeg de gemiddelde pijnscore in beide groepen 1,4. Er werden geen significante verschillen gevonden in het aantal volledig verdwenen episodes, het gebruik van aanvullende pijnmedicatie of het optreden van bijwerkingen.
Implicaties voor de toekomst
Deze studie laat zien dat een eenmalige dosis van 300 mg PEA acute menstruatiepijn gedurende de eerste uren sneller kan verminderen dan placebo. Het significante verschil verdween na ongeveer drie uur, wat volgens de auteurs waarschijnlijk samenhangt met het natuurlijke beloop van menstruatiepijn, waarbij de klachten in beide groepen geleidelijk afnamen. Waar eerdere onderzoeken naar PEA bij menstruatiegerelateerde pijn zich vooral richtten op langdurige suppletie, laat deze studie zien dat ook een acute toepassing potentie heeft. Het gunstige veiligheidsprofiel en de eenvoudige toepassing maken PEA tot een interessante kandidaat als alternatief of aanvulling op de huidige behandeling. Vervolgonderzoek zal moeten uitwijzen welke dosering en toedieningsstrategie optimaal zijn en hoe PEA zich verhoudt tot de huidige standaardbehandeling.
Referentie:
Rao A et al. Palmitoylethanolamide (Levagen+) for acute menstrual pain: a randomized, crossover, double-blind, placebo-controlled trial. Women & Health. 2025;65:237-45.
Bron: Orthokennis