Een ultratrail van 171 kilometer versnelt de veroudering van rode bloedcellen. Dat blijkt uit nieuw multi-omics onderzoek bij ervaren trailrunners. Waar een 40 kilometerwedstrijd vooral tijdelijke aanpassingen laat zien, veroorzaakt de ultratrail duidelijke oxidatieve schade en verminderde vervormbaarheid van rode bloedcellen.
Onderzoekers volgden 23 getrainde duurlopers vóór en direct na twee bekende bergwedstrijden: de Martigny-Combes à Chamonix (MCC, 40 km, 2.300 hoogtemeters) en de Ultra-Trail du Mont Blanc (UTMB, 171 km, 10.000 hoogtemeters). De MCC-groep bestond uit 11 lopers (5 vrouwen, 6 mannen; gemiddelde leeftijd 35,7 jaar). De UTMB-groep telde 12 lopers (4 vrouwen, 8 mannen; gemiddelde leeftijd 38 jaar). Het team combineerde klassieke bloedmetingen met geavanceerde analyses van metabolieten, vetten, eiwitten en sporenelementen in plasma en rode bloedcellen. Zij keken onder meer naar ontstekingsmarkers zoals IL6, membraansamenstelling, oxidatieve eiwitschade, kopergehalte en vervormbaarheid van rode bloedcellen.
Beide afstanden wekten een ontstekingsreactie op, maar na de ultratrail stegen IL6, kynurenine en acute-fase-eiwitten sterker. Rode bloedcellen activeerden membraanherstel, terwijl de ultratrail gepaard ging met meer oxidatieve stress, ophoping van vetzuurproducten en hogere koperwaarden. Alleen na 171 kilometer daalde de vervormbaarheid significant, wat de doorgang door haarvaten en milt belemmert. Bilirubine en hypoxanthine namen toe zonder duidelijke intravasculaire hemolyse, passend bij versnelde afbraak buiten de bloedbaan. Ook hematocriet en erytrocytenaantal daalden uitsluitend na de ultratrail.
Dit onderzoek laat zien dat extreme duurbelasting niet alleen spieren belast, maar ook direct ingrijpt op de kwaliteit en levensduur van rode bloedcellen. De ultratrail fungeert als een ‘stresstest’ voor het bloed en vertoont opvallende overeenkomsten met processen die men kent uit bloedopslag en ontstekingsziekten.
Beperkingen van de studie zijn de kleine onderzoeksgroep en het feit dat alleen gekeken is naar de acute effecten direct na de wedstrijd. Daarnaast beïnvloeden verschuivingen in plasmavolume de interpretatie van hematologische waarden. Verdere studies moeten uitwijzen wat herhaalde ultraduurbelasting op de lange termijn betekent voor bloedkwaliteit en herstelcapaciteit.
Nemkov T, Stauffer E, Cendali F, et al. Long-Distance Trail Running Induces Inflammatory-Associated Protein, Lipid, and Purine Oxidation in Red Blood Cells. Blood Red Cells Iron. 18 februari 2026;100055. doi:10.1016/j.brci.2026.100055
Bron: https://voedingsgeneeskunde.nl/nieuwsbrief-620/ultrarun-belast-rode-bloedcellen