In hoeverre is er een relatie tussen lezen voor je plezier en mentale gezondheid, cognitieve prestaties en cognitieve achteruitgang? Om deze vraag te onderzoeken zijn in deze studie de bevindingen uit vragenlijstonderzoek, neuroimaging en gedragsonderzoek samengebracht.
Uit het vragenlijstonderzoek onder volwassenen bleek dat lezen samenhangt met minder stress en eenzaamheid en meer empathie en welzijn. Longitudinale cohortstudies wijzen er bovendien op dat cognitief stimulerende activiteiten – met name lezen – samenhangen met een lager risico op dementie en een tragere cognitieve achteruitgang, ook bij mensen met een lager opleidingsniveau.
Bij kinderen en adolescenten is vroeg beginnen met lezen voor het plezier in verband gebracht met betere aandacht, een beter geheugen, betere executieve functies en schoolprestaties, en met minder mentale gezondheidsproblemen. Neuroimaging suggereert daarnaast dat lezen samenhangt met structurele en functionele verschillen in hersengebieden die betrokken zijn bij executieve controle, emotieregulatie en sociale cognitie. Deze voordelen lijken onafhankelijk te zijn van de sociaaleconomische achtergrond. Onderzoek naar boekenclubs wijst bovendien op mogelijke extra sociale voordelen van lezen in groepsverband.
De onderzoekers concluderen dat het beschikbare bewijs erop wijst dat lezen voor het plezier en deelname aan boekenclubs breed toepasbare interventies zijn die gedurende het hele leven mogelijk bijdragen aan cognitieve reserve, veerkracht en mentaal welzijn.
Referentie:
Sahakian, B. J., & et al. (2026). Reading and associations with brain health, cognition, well-being, and mental health. Psychological Medicine, 56.
Bron: https://vnig.nl/nieuws/wetenschap/lezen-voor-je-plezier-cognitieve-gezondheid/